ز انكه سنگ و كوه در كار آمدند مىنشد بدبخت را بگشاده بند آن چنان دلها ، كه بدشان ما و من نعتشان شد « بل اشدّ قسوة » * ( وَمَا اللَّه بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ) * ( 74 ) مجمع : جمله‌ى « تَعْمَلُونَ » با تاء و يا هر دو قرائت شده است . روح البيان : اين جمله تهديدى است براى مردم سنگدل كه هر چه نافرمان باشيد از قدرت خدا بيرون نيستيد چون او از كار شما غافل نيست . سخن ما : 1 - ملامت و هدايت يهود با يك قضيّه‌ى تاريخى ملَّى كه بمناسبت اجراى يكى از قوانين مذهبى آن را فراموش نخواهند كرد چنان كه در صفحات پيش از سفر تثنيه‌ى تورات نقل كرديم . 2 - براى ديگران اطَّلاع از يك سرگذشت مهمّ ملَّى است كه در آن داورى ، كشف جنايت ، نماياندن قدرت و بزرگوارى حضرت موسى گفته شده است و از مثل پيغمبر ص كه سواد نداشته و آميزش او با غير عرب مكّه بسيار محدود و ناچيز بوده است وسيله‌ى مهمى است براى تحريك توجّه افكار عموم آن مردم بسوى آن حضرت . 3 - تربيت عموم مردم از طريق مطالعه‌ى احوال گذشتگان كه پس از برگذار كردن چندين گرفتارى از فشار مصرى و فرار و شكافتن دريا و نجات و در بيابان بيچاره شدن و تشنگى و آب درآمدن از سنك باز آدم مىكشند ، تهمت مىزنند نه شرم دارند و نه ترس از رسوائى نه ترس از عالم ديگر چه قدر شايان توجّه است اين تشبيه دل بسنك با نقل سوابق آنها كه : اى شنوندگان و خوانندگان قرآن خوب باريك بين شويد : آدمى كه مثل موسى مربّى و معلَّم داشته باشد و آن سختيها را به بيند و رهبرش نجاتش بدهد و باز هم به خود نيايد و همان كجرفتارى و بدانديشى خود را دنبال كند آيا در سينهء اينجور آدم دل است يا سنگ ؟ خود شما تصديق مىكنيد كه از سنك سختتر است زيرا در سنك تابش آفتاب زلزله و اهرم و قلم حجار تأثير مىكند كه از آن رودخانه